جمال الدين محمد الخوانساري
199
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
بمردم بايد بود وحريص هر چند توانگر گردد باز سعى وطلب را ترك نكند ومحتاج بمردم شود . 7963 من كثر ملقه لم يعرف بشره . هر كه بسيار باشد تملق أو شناخته نشود شكفته روئى أو ، « تملق » بمعنى چاپلوسيست واين كه آدمي با كسى بزبان لطف ومهربانى كند ودر دل بر خلاف آن باشد ، وممكن است مراد اين باشد كه كسى كه عادت أو اين معنى باشد شكفته روئى أو يعنى لطف ومهربانى أو كه از دل بكند معلوم نمىشود زيرا كه هر چه بكند احتمال اين مىرود كه از آن چاپلوسيها باشد كه عادت أو باشد پس هيچ كس را اعتقاد بلكه گمان محبّت ودوستى أو حاصل نشود وبا أو دوست نگردد . 7964 من جهل قدره عدا طوره . هر كه نداند قدر خود را تجاوز كند از طور خود ، مراد اينست كه هر كس بايد كه قدر ورتبهء خود را داند وملاحظه كند كه اگر نداند ورعايت آن نكند از طورى كه بايد كه سلوك كند با مردم تجاوز كند ودر زيان وخسران افتد ، يا اين كه كسى كه قدر خود را نداند وپروائى نداشته باشد از خفيف وسبك كردن خود ، تجاوز كند از طور خود كه مبادا بسبب آن خفيف وسبك گردد . 7965 من كثر كلامه كثر سقطه . هر كه بسيار باشد سخن گفتن أو بسيار باشد افتادن أو ، يعنى خطا ولغزش أو ، زيرا كه نمىشود كه در سخن بسيار خطا ولغزش نشود پس هر كه عادت أو آن باشد در أكثر أوقات خطا ولغزش بكند . 7966 من تفقّد مقاله قلّ غلطه . هر كه تفقد كند سخن خود را كم شود غلط أو ، « تفقد » بمعنى طلب كردن .